استرس چگونه به مغز آسیب می‌رساند؟ (۲)

ارسال شده در ۲۳ اردیبهشت ۹۶ توسط : علی مراد
صفر دیدگاه

استرس

در مطلب قبل با هورمون کورتیزول و نقش حیاتی آن آشنا شدیم. در این مطلب تاثیر استرس بر مغز را بیشتر بررسی می‌کنیم.

سطح کورتیزول مانند هر چیز دیگری از شخصی به شخص دیگر متفاوت است. افسردگی معمولا از دوره بلوغ شروع می‌شود و شانس وقوع آن به میزان کورتیزول صبحگاهی بستگی دارد. در بعضی افراد بروز افسردگی به علت مصیبت‌هایی مانند از دست دادن شغل یا یک عزیز تسریع می‌شود. با این حال اینکه کورتیزول چگونه بر هر فرد تاثیر می‌گذارد سوال مهمی است. میزان افسردگی در خانم‌ها دوبرابر آقایان است. ولی میزان کورتیزول صبحگاهی آن‌ها بیست درصد بیشتر است. آیا رابطه‌ای بین این دو وجود دارد؟ همچنین در خانم‌ها موارد بیشتری از اتفاقات بزرگ و مهم زندگی گزارش شده است. بنابراین کورتیزول ممکن است با سبک زندگی هم در ارتباط باشد.
آزمایش‌های تجربی نشان می‌دهد که کورتیزول می‌تواند به مغز آسیب برساند. قشر هیپوکامپوس مغز که در فرآیند حافظه نقش دارد، بسیار آسیب پذیر است. هیپوکامپوس یکی از معدود جاهایی در مغز است که در دوره بزرگسالی به تولید سلول‌های مغزی جدید (نورون) ادامه می‌دهد. در نورون‌های هیپوکامپوس موش‌هایی که به آن‌ها کورتیکوسترون (کوریتزول نوع موش‌‌ها) داده‌شده بود، دندریت‌های معیوب دیده‌شده و هم‌چنین فرآیند تولید نورون‌های جدید(عصب‌زایی) به شدت کاهش پیدا کرد. آیا این مسئله به استرس ارتباطی دارد؟ با اینکه هنوز اثبات نشده است ولی احتمال آن وجود دارد. دارو‌هایی که به عنوان داروهای ضد افسردگی استفاده می‌شوند عصب‌زایی را به حال اول برمی‌گردانند، با این حال چگونگی تاثیر این فرآیند بر کاهش افسردگی هنوز سوال است.
کورتیزول نقش دیگری هم دارد. سطوح بالای آن عوامل آسیب‌زای دیگر را تقویت کرده و تاثیر آن‌ها را بیشتر می‌کند. برای همین آسیب واردشده به سر با دریافت کورتیزول بدتر می‌شود. تاثیر مخرب کورتیزول نتیجه دیگری هم می‌تواند داشته باشد. کسانی که سابقه دوره‌های افسردگی تکرار شونده دارند، دو برابر بیشتر در خطر ابتلا به آلزایمر هستند (در بعضی انواع افسردگی حتی این میزان بیشتر هم هست). در حین افسردگی میزان کورتیزول در بدن تقریبا به نصف کاهش می‌یابد. میزان کورتیزول صبحگاهی می‌تواند افزایش داده شود،‌ ولی عمدتا این میزان در طول روز بالا می‌ماند و ریتم روزانه از بین می‌رود. میزان کورتیزول در بیماری آلزایمر هم بالا می‌رود. آیا این تغییرات در بروز آلزایمر دخیل‌اند یا فرآیند آن را تسریع می‌کنند؟ در حال حاضر نمی‌دانیم. ولی احتمالا اینکه نشانه‌های اولیه آلزایمر در هیپوکامپوس و اطراف آن ظاهر می‌شوند تصادفی نیست. کورتیزول تاثیر بسیار بالایی بر حال‌وهوای فرد، حافظه و قدرت تصمیم‌گیری دارد، بنابراین تاثیر آن بر عملکردعای مغزی و و نقش آن در واکنش به استرس می‌تواند برای عصب‌شناسان، روان‌پزشکان و روانشناسان بالینی جالب باشد. استرس مداوم و غیرقابل کنترل، که موجب افزایش سطح کورتیزول می‌شود، واقعا می‌تواند به مغز آسیب برساند.

صفرنظر ارسال شده است
شما هم نظری ارسال کنید

مجوز ارسال دیدگاه داده نشده است!

خرید آنلاین مشاورکارت